iso 14001:2015 Revizyonu Standardı Son Versiyonu Nedir Değişiklikler Yenilikler Nelerdir?

ISO 14001 2015 Çevre Yönetim Sistemi Revizyonuna Geçiş Nasıl Gerçekleşmiştir ?

ISO 14001 serisi standartların ilk baskısı bilindiği üzere ilk önce 1996 yılında ortaya çıkmış ve ISO 9001 standardından sonra köklü olarak uygulama imkanı bulunulan ikinci standart olarak uygulanma imkanı bulmuştu. Daha sonra ISO 14001 standardı 2004 yılında bir kez daha revizyona tabi tutuldu ve Eylül 2015 tarihine kadar da bir çok kuruluş tarafından uygulanma imkanı bulmuştu. Bugün geldiğimiz noktada Mart 2013 de ilk adımı atılan revizyon çalışmaları tamamlanmış ISO 14001:2015 standardı yürürlüğe girmiştir.

Geçmişten bugüne kadar çevre yönetim sistemi standardının gelişimine ait tablo aşağıda bilginize sunulmuştur:

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi standardını getireceği yaklaşım ve içerik standart uygulayıcıları tarafından merak edilmekte, değişikliğin getireceği yeniliklere uyum konusunda çözüm aranılmaktadır. Bu makalede, Eylül 2015 de yürürlüğe giren  ISO 14001:2004 ün revizyonu olan ISO 14001:2015 standardı   ile ilgili ortaya çıkan değişikliklerle ilgili bilgi verilmeye çalışılmıştır.

ISO 14001:2015 Son Revizyonu Nasıl Ortaya Çıkmıştır ?

ISO 14001:2015 Son revizyonunu geçiş çalışmaları bağlamında ISO tarafından görevlendirilen teknik komiteler, ilk önce standardın eski versiyonu ile ilgili geri bildirimlerden faydalanmakta, bu doğrultuda yeni SL yaklaşımında standardı oluşturmakta ve belirli görüşleri almak maksadıyla taslak standart yayınlanmaktadır. Yayınlanan taslak standart ilgili komiteler tarafından tekrar gözden geçirilmekte ve yapılan değişikliğe ilişkin geri bildirimler dikkate alınmakta ve standart bu şekilde nihai halini almaktadır. Bu bağlamda yayınlanan standartlara ilişkin bilgiler aşağıda verilmiştir:

·         Uluslararası standartlar taslağı-DIS-Temmuz 2014

·         Uluslararası final taslağı-FDIS-Haziran 2015

·         Uluslararası standart-IS-Eylül 2015

ISO 14001:2015 Revizyonu Standart Yapısı Nedir Nasıl Değişiklikler Yenilikler Olmuştur ?

Genel anlamda bir değerlendirme imkanı bulunacak olursak yine Eylül 2015 de değişen ISO 9001 standardına paralel bir değişiklik yapıldığı görülmektedir. ISO 14001 2015 standardı da ISO 9001 standardı gibi Annex SL formatında yine 10 madde üzerinden hayata geçirildiği görülmektedir. Bu anlamda ISO 9001 ve diğer standartlara entegrasyonda büyük kolaylık sağlayacağını düşünmekteyiz.

ISO 14001:2015 Son Revizyonu Standardı Annex SL Madde Yapısı

0. Giriş

0.1.Arka Plan

0.2.Çevre Yönetim Sisteminin Amacı

0.3.Başarı faktörleri

0.4.Planla-Uygulama-Kontrol Et-İyileştir Modeli

0.5.Bu Uluslararası Standardın İçerik Yapısı

1. Kapsam

2. Atıf Yapılan Standartlar

3. Terimler ve Tarifler

3.1.Liderlikle İlişkili Terimler

3.2.Planlama İle İlişkili Terimler

3.3.Destek ve Operasyon ile İlişkili Terimler

3.4.Performans Değerlendirme ve Gelişme ile İlişkili Terimler

4. Kuruluşun Bağlamı

4.1.Kuruluş ve Kuruluşun Bağlamını Anlama

4.2.İlgili Tarafların İhtiyaç ve Beklentilerini Anlama

4.3.Çevre Yönetim Sisteminin Kapsamının Belirleme

4.4.Çevre Yönetim Sistemi

5. Liderlik

5.1.Liderlik ve Taahhüt

5.2.Çevresel Politika

5.3.Organizasyonel roller, sorumluluklar ve yetkiler

6. Planlama

6.1.Risk ve Fırsatları Belirleme Faaliyetleri

      6.1.1.Genel

      6.1.2.Çevresel Bakış

      6.1.3.Uyum Zorunluluğu

      6.1.4.Faaliyet Planlama

6.2.Çevre Hedefleri ve Hedeflere Ulaşmak için Planlama

      6.2.1.Çevre Hedefleri

      6.2.2.Çevre Hedeflerine Ulaşmak için Planlama Faaliyeti

7. Destek

7.1.Kaynaklar

7.2.Yetkinlik

7.3.Farkındalık

7.4.İletişim

      7.4.1.Genel

      7.4.2.İç İletişim

      7.4.3.Dış İletişim

7.5.Dokümante Bilgi

      7.5.1.Genel

      7.5.2.Oluşturma ve Güncelleme

      7.5.3.Dokümante Bilginin Kontrolü

8. Operasyon

8.1.Operasyonel Planlama ve Kontrol

8.2.Acil Duruma Hazırlık ve Tepki

9. Performans Değerlendirme

9.1.İzleme, ölçüm, analiz ve değerlendirme

    9.1.1.Genel

    9.1.2.Uygunluğun Değerlendirilmesi

9.2.İç Tetkik

    9.2.1.Genel

    9.2.2.İç Tetkik Programı

9.3.Yönetimin Gözden Geçirmesi

10. İyileştirme

10.1.Genel

10.2.Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet

10.3.Sürekli İyileştirme

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Standardında Kuruluşun Bağlamı Maddesi Neyi İfade Eder?

ISO 14001:2015 Revizyonu  standardında yeni olarak karşımıza çıkan maddelerden bir tanesidir. Buna göre ISO 14001:2015 standardına göre sistem kurmak isteyen firmalar kuruluşun yapısının analiz edecek, ilgili taraflarının görüş ve yönlendirmelerini dikkate alacak, yasal mevzuat şartları doğrultusunda sistem kuracak ve kapsamı oluştururken kuruluşun yapısı analizi, ilgili tarafların görüş ve yönlendirmelerini dikkate alacaktır. Bu maddeyi inşaat yapan bir firmanın zemin etütlerini yapması gerekliliği, odak müşteri gruplarının istek ve beklentilerine göre yapılacak binanın tasarım-proje özelliklerini belirleme faaliyetini ve  yasal otoritelerin ilgili kanun ve mevzuata göre isteklerini yerine getirme gerekliliği  olarak örneklendirebiliriz.  Bu madde bağlamında çevre yönetim sistemi süreçleri oluşturulurken ilgili kapsam doğrultusunda yönetim sistemi gereklilikleri yerine getirilmelidir.

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Standardında Liderlik Yaklaşımı Nedir? Çevre Yönetim Sisteminin İşleyişinde Liderliğin Önemi Nedir?

ISO 14001:2015 Revizyonu  standardına Liderlik maddesi ile ilgili en çarpıcı değişiklik Yönetim temsilciliği makamının bir zorunluluk olmaktan çıkması diyebiliriz. Bununla birlikte üst yönetimin artık çevresel yönlendirme ve çevresel süreçlerin oluşturulması konusunda ağırlığı bir nebze daha olsun artığını söylemek yanlış olmaz. Burada dikkat çekici bir diğer hususta hedeflerin belirlenmesi aşamasında stratejik yönün dikkate alınması gerekliliğinin vurgulanmasıdır. Buradan yeni standardın stratejik planla bağlantılı bir şekilde oluşturulması gerektiğini düşünmekteyiz.

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Standardında Planlama Yaklaşımı Neyi İfade Eder? Çevresel Risklerin Yanında, Kurumsal Risklerin Değerlendirilmesi De Gerekmekte Midir?

ISO 14001:2015 Revizyonu  standardında Planlama maddesi, çevre yönetim sisteminin oluşturulmasında ve çevre yönetim sisteminin hedeflerine ulaşmada risk ve fırsatların ortaya çıkacağı ve dolayısıyla ortaya çıkan bu risk ve fırsatların dikkate alınarak çevre yönetim sisteminin işleyişini kontrol altında tutmak gerektiğini beklemektedir. Buna göre çevre yönetim sistemine yönelik hedeflerin gerçekleşmesini önleyecek riskler tespit edilecek, ortaya çıkan fırsatları değerlendirecek şekilde kararlar üst yönetim tarafından veya ilgili risk komiteleri tarafından dikkate alınacaktır. Bu yaklaşım eski revizyonda olmayan bir yaklaşımdır.

Kuruluşun icra ettiği faaliyetlere yönelik çevresel etkiler değerlendirilecek, çevresel etkileri değerlendirirken ilgili yasal zorunluluklar dikkate alınacak buna göre risk değerlendirme ve işleme faaliyetleri yerine getirilecektir. Bu madde bağlamında ortaya çıkan zorunluluklar eski revizyonunda da büyük oranda aynı yaptırımları istiyordu bu anlamda bir değişiklik görülmemektedir. Bununla birlikte yeni yaklaşımda ömür çevrimi bağlamında çevresel etkinin değerlendirilmesi ilgili ürün, servis veya hizmetin ömür çevrimi perspektifinden olası etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğinden bahsetmektedir.

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Standardında Destek Maddesi Nedir? Destek Süreci Olarak Ele Alınacak Konular Nelerdir?

ISO 14001:2015 Revizyonu  standardında Destek maddesi bu standardın, çevresel açıdan yeterlilikler, yetkinlikler, farkındalık, kaynak sağlama, dokümantasyon gereklilikleri, iç ve dış iletişim gerekliliği gibi hususların işlendiği bölümdür. Bu madde bağlamında çevre yönetim sisteminin ihtiyacı olan kaynaklar sağlanacak, ilgili konularda iç ve dış iletişim süreçleri oluşturulacak, gerekli dokümantasyon yönetilecektir. Eski revizyonun ruhuna yönelik ekstra bir yaptırımın olacağını düşünmemekle birlikte yeni olarak, doküman ve kayıt karmaşasını ortadan kaldıracak dokümante bilgi kavramına yer verildiğini görmekteyiz.

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Standardında Operasyonel Planlama Neye Göre Yapılacaktır?

ISO 14001:2015 Revizyonu  standardında Operasyon maddesi planlama maddesinde ortaya çıkan riskler ve fırsatlar bağlamında ortaya çıkan risklerin ve fırsat getiren durumların değerlendirilmesi ve bunların kontrol altında tutulması beklemektedir. Bu kontroller tüm süreçlere entegre bir şekilde satınalma, depolama gibi mevcut süreçlere entegre edilmesi gerekmektedir. Bunun dışında olası kontrol dışı durumlarda da tatbikatlarla hazır bulunulmasına yönelik faaliyetlerin yerine getirilmesini beklemektedir. Diğer standarda ek bir yeni yaptırımın getireceğini düşünmemekteyiz.

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Standardında Performans Değerlendirme Neyi İfade Etmektedir?

ISO 14001:2015 Revizyonu  standardında bağlamında çevre yönetim sisteminin performansının sistematik verilere dayalı bir şekilde ölçülmesi ve değerlendirilmesi beklenmektedir. Bu anlamda iç tetkikler, yönetim gözden geçirmeler, yasal uygunluk değerlendirmelerinin yapılması gerekmektedir. Diğer standarda ek bir yeni yaptırımın getireceğini düşünmemekteyiz.

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Standardında İyileştirme Maddesi Neyi İfade Eder? Önleyici Faaliyet Halen Devam Etmekte midir?

ISO 14001:2015 Revizyonu  standardında uygunsuzluk ve düzeltici faaliyetlerin yönetilmesi ve iyileştirmeyi sağlayacak yapının işletilmesini beklemektedir. Değişiklik olarak önleyici faaliyet kavramının artık yeni yaklaşımda olmadığı görülmektedir. Bu anlamda önleyici faaliyet risk yaklaşımının bir parçası olarak düşünülmektedir. Diğer standarda ek bir yeni yaptırımın getireceğini düşünmemekteyiz.

ISO 14001:2015 Revizyonuna Geçiş Ne Zaman Sağlanacak Iso 14001 2015 Belgesi Ne Zaman Verilmeye Başlanacak ?

ISO 14001:2015 Belgesi revizyonuna geçiş için hem belgeli firmalara, hem de belge veren kuruluşlara 3 yıllık bir süre tanınmaktadır. 2018 Eylül ayına kadar ISO 14001:2015 revizyonuna geçiş sağlanmış olacaktır. Bu tarihten sonra ISO 14001:2004 revizyonunagöre belge veren firmaların ve belgeli firmaların belgesi geçersiz olacaktır. Akreditasyon kuruluşları ve belgelendirme kuruluşlarının ISO 14001:2015 revizyonuna göre hazırlıklarını 1 yıl içerisinde tamamlayacağı ve 2018 Eylül’e kalmadan 2016 Eylül ayına kadar ISO 14001:2015 revizyonuna göre ISO 14001 2015 belgesi vermeye başlayacaklar.

ISO 14001:2015’de Olan ISO 14001:2014’de Olmayan Kavramlar veya ISO 14001:2004 ‘DE olan Iso 14001:2015’de Yer Verilmeyen Kavramlar Nelerdir?

ISO 14001:2015 standardında ilk defa kullanılan ve/veya ISO 14001:2004’e göre değişen kavramlar aşağıdaki tabloda bilgilerinize sunulmuştur.

ISO 14001:2015 Revizyonuna Uyum Sağlama İçin Neler Yapılmalıdır ?

ISO 14001:2015 revizyonuna geçişte ilk önce yeni standarda göre bir gap (boşluk) analizi yapılmalı ve bu boşluk analizine göre geçiş sağlanmalıdır. Değişiklikler yenilikler ile ilgili boşluk analizini yapacak personel ve ilgili tüm personel yeni standarda göre eğitimlerini tamamlamalı, geçiş ile ilgili farkındalığa sahip olmalıdır. Boşluk analizinde ortaya çıkan yeni şartların düzenlenme aşamaların programlanmalı ve belirlenen programa göre yeni ve/veya değişen şartlar yerine getirilmelidir.